• Femke van Kilsdonk

Waarom ik streng zijn niet belangrijk vind

Je hoort (oudere) mensen heel vaak zeggen dat ouders tegenwoordig niet streng genoeg zijn. Dat ze hun kinderen teveel verwennen. Dat kinderen op deze manier niet worden voorbereid op het 'echte' leven. Dat ouders hun kinderen vaker moeten laten zien wie er nou echt de baas is in huis. En dat kinderen weer beter moeten leren gehoorzamen. Het zal je vast niet verbazen, maar hier ben ik het niet mee eens. Ik vind streng zijn helemaal niet zo belangrijk. Grenzen daarentegen wel. Ik deze blogpost vertel ik je meer over mijn opvattingen over streng zijn, grenzen stellen en gehoorzaamheid.


Wat is streng?

Laten we beginnen bij de definitie van streng. Tijdens een snelle Google actie vind ik de definitie "wie zich strak aan de regels houdt en niet toegeeft", maar ook "als iets of iemand je weinig vrijheid geeft om het anders te doen". Als ik zelf denk aan het woord streng komen de woorden regels, controle, gehoorzamen en straf in mij op. In mijn ogen gaat streng zijn een stapje verder dan consequent zijn. Verder dan "nee is nee". Is er bij een strenge ouder nauwelijks ruimte voor uitleg en inbreng van het kind, zijn er veel instructies en valt er weinig te kiezen.


Grenzen

Ik ben van mening dat kinderen regels en grenzen nodig hebben. Deze bieden een kind duidelijkheid en daardoor een gevoel van veiligheid. Het kind weet wat zijn ouders van hem verwachten en ook wat hij van zijn ouders kan verwachten. Regels en grenzen helpen ook bij het aanleren van normen en waarden zoals respectvol omgaan met spullen, mensen, dieren en de aarde.


Ik ben ook een groot voorstander van consequent zijn, maar ik denk er wel een beetje anders over dan Supernanny Jo Frost. Het is helemaal oké om de ene keer 'ja' en de andere keer 'nee' te antwoorden op dezelfde vraag. Bijvoorbeeld op de vraag of je kind een koekje mag, op de vraag of je kind een grote tent mag bouwen in de woonkamer of op de vraag of je kind een half uurtje later naar bed mag. Iedere situatie is tenslotte weer anders. Het is ook oké om eerst in gesprek te gaan met je kind voordat je een besluit neemt. Waarom wil je kind wat hij wil? Hoe ziet hij dat voor zich? Wat zijn jouw eventuele bezwaren? Heeft je kind hier misschien een oplossing voor? Kunnen jullie misschien tot een compromis komen?

Het is in mijn ogen daarentegen wél belangrijk dat een 'nee' na drie minuten zeuren geen 'ja' wordt. Dan kun je namelijk bij iedere 'nee' gezeur verwachten en dat komt de sfeer in huis, maar ook het gevoel van veiligheid bij je kind niet ten goede.


Autonomie

Eén van de drie basisbehoeften van mensen is autonomie. Kinderen hebben een bepaalde mate van vrijheid nodig om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Ze moeten de kans krijgen om af en toe zelf te bepalen wat ze doen en hoe ze dit doen. Ze moeten kunnen ontdekken en ervaren. Zo leren ze ontzettend veel, worden ze zelfstandig en krijgen ze zelfvertrouwen. Een valkuil van strenge ouders is dat ze onvoldoende aan deze basisbehoefte van hun kind voldoen.


Gehoorzaamheid

En dan komen we aan bij gehoorzamen. Een onderdeel van een strenge opvoeding waar ik niet zo enthousiast over ben. Meestal spreken we over 'luisteren', maar bedoelen we 'gehoorzamen'. Het is natuurlijk heel makkelijk als je kind gehoorzaamt. Dan hoef je alles maar één keer te zeggen, ontstaat er geen discussie, verloopt alles lekker vlot... Maar vraag jezelf eens af wat je wil voor je kind op de lange termijn. Wil je niet juist dat je kind uitgroeit tot een zelfstandig, autonoom, verantwoordelijk (en bovenal natuurlijk gelukkig!) persoon? Die misschien zelfs creatief en innovatief is? Om dat te bereiken is het belangrijk dat er ruimte is voor inbreng van je kind. Voor het stellen van vragen, voor uitleg en reflectie. Voor het af en toe bijstellen van je verwachtingen en wensen en misschien zelfs eens voor een onderhandeling en compromis.


Straf

Straffen is behoorlijk zinloos. In ieder geval op de lange termijn. Door straffen, maar ook zeker door belonen voeg je een externe bron van motivatie toe. Hierdoor vermindert de intrinsieke motivatie van je kind. Zo zal je kind dus niet stoppen met het plagen van de kat omdat dit vervelend voor hem is, maar omdat hij anders op z'n kop krijgt van jou. En zal hij niet zijn bord leegeten omdat hij honger heeft of omdat hij weet dat dit goed voor hem is, maar omdat hij anders geen toetje krijgt. Daarnaast is de kans groot dat je kind dit gewenste gedrag niet meer vertoont zodra de externe motivatie (jij in dit geval) niet aanwezig is. (Benieuwd wat je dan wél kunt doen als je kind ongewenst gedrag vertoont? Lees dan deze blogpost even.)


Verbondenheid

Ik ben dus geen voorstander van een strenge opvoeding, maar ook niet van een grenzeloze opvoeding. Zoals filosoof Martin Buber zo mooi stelt: de tegenpool van dwang is niet vrijheid, maar verbondenheid. Opvoeden draait om een liefdevolle relatie met je kind. Blijf met elkaar in gesprek. Luister naar elkaars beweegredenen. Respecteer elkaar. Handel vanuit liefde en vertrouwen. Denk aan de lange termijn. Geniet. Samen.


Hoe belangrijk vind jij streng zijn als ouder?

Alle speel- en opvoedtips in je mailbox ontvangen?

© Copyright 2020 Online opvoeden / info@onlineopvoeden.nl /  kvk nummer: 68597355

  • Instagram
  • Facebook
  • YouTube
  • Black Instagram Icon
  • Black Facebook Icon
  • Black YouTube Icon