Wat 'Berend Botje ging uit varen' écht betekent

Berend Botje ging uit varen is een super bekend kinderliedjes wat nog heel vaak wordt gezongen. Ben je benieuwd wat het liedje nou eigenlijk betekent? Waar de tekst vandaan komt? Bert van Zantwijk zocht het uit en het antwoord vind je in dit artikel.

 

Berend Botje ging uit varen

Laten we eerst maar beginnen met de tekst van het liedje:

 

Berend Botje ging uit varen

Met zijn scheepje naar Zuidlaren

De weg was recht, de weg was krom

Nooit kwam Berend Botje weerom

 

Een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven

Waar is Berend Botje gebleven?

Hij is niet hier, hij is niet daar

Hij is naar Amerika

 

Amerika, Amerika

Driemaal in de rondte van je hopsasa

Amerika, Amerika

Driemaal in de rondte van je hopsasa

 

Samengestelde liedtekst

Het liedje is samengesteld uit 3 verschillende teksten. De eerste strofe is het oorspronkelijke lied. De tweede strofe is een ander lied uit de 19e eeuw, namelijk 'Jan en de Meyd': "Een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven. Waar is Jan met de meyd gebleven? Hij is niet hier, hij is niet daar. Hij is naar Amerika."
De derde strofe is een veel latere toevoeging, namelijk uit de jaren 60 van de vorige eeuw. 

Aangezien de tweede strofe gewoon een ander lied is en de derde strofe gewoon verzonnen is 'voor de leuk', gaan we in dit artikel verder in op de eerste strofe.

 

Oudste vermelding

De oudste schriftelijke vermelding van het liedje (de eerste strofe) is het liedboek 'Barend Botje ging uit varen' van een onbekende auteur, uitgegeven in 1887 door boek- en papierhandel J. Vlieger te Amsterdam. Aangezien 'Barend Botje' wordt gebruikt als titel van het prentenboek, kunnen we er vanuit gaan dat het liedje toen al algemeen bekend was. 

 

Betekenis van het liedje

Er zijn echt tientallen verklaringen te vinden op het internet van dit liedje. Bert van Zantwijk heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar alle mogelijke verklaringen die hij kon vinden. Ik ga daar in deze blogpost niet verder op in, maar je kunt ze hier eventueel lezen.

Verschillende versies

Er zijn veel verschillende versies van het liedje te vinden. De hoofdpersoon wordt aangeduid als Barend Botje, Berend Botje, Berend Botjen, Berend Butje  of Berend Buttje. Hij vaart met zijn scheepje of schuitje naar Zuidlaren, Zuid-Laren, over de baren of naar Polaren.

 

Varen naar het poolgebied

Er zijn dus versies waarin Berekdn 'naar Polaren' vaart. Met Polaren wordt het Poolgebied bedoeld. 

 

Het is hoogstwaarschijnlijk dat het liedje gaat over zeevaarder Willem Barentsz. Hij werd bekend door 3 mislukte pogingen om langs het noorden van Europa een doorvaart naar de handelsgebieden van Azië te vinden. Men dacht dat een reis via de noordelijke route gezonder zou zijn voor de bemanning. Tijdens de reizen van de schepen die via Kaap de Goede Hoop naar Azië voeren, raakten de bemanning uitgeput door de hitte en eisten besmettelijke ziektes vele slachtoffers. Als ze Azië konden bereiken via het noorden, zou het dus veiliger kunnen zijn en zouden de schepen bovendien de vijandelijke Spaanse en Portugese schepen ontlopen.

 

In 1596 werd een laatste poging gedaan. Willem Barentsz was de stuurman van het schip. Ze bereikten Nova Zembla, maar konden vanuit hier niet verder varen vanwege het ijs. Ze konden ook niet meer terug. Het schip zat in de val en vroor uiteindelijk vast in het ijs. De bemanning bracht hier de winter door en begonnen half mei met de bouw van een tweede schip. Helaas kwamen niet alle bemanningsleden meer thuis. Onder andere Willem Barentsz overleed aan boord. 

 

De bijnaam Berend Botje kan verklaard worden, doordat Willem Barentsz in een tijd leefde dat er nog geen achternamen werden gebruikt. Barentsz betekent Barentszoon, en kan ook worden geschreven als Barents, Barends, Berents of Berends. Het woordje buttje betekent jongen in het Duits. Berend Buttje zou dus kunnen worden uitgelegd door Berend's jongen oftewel Barentszoon.

 

De betekenis van het liedje is dan:

 

Berend Botje ging uit varen (Barentszoon ging uit varen)

Met zijn scheepje naar Polaren (Met zijn scheepje naar het Poolgebied)

De weg was recht, de weg was krom (Eerst was er water, daarna ijsschotsen)

Nooit kwam Berend Botje weerom (Barentszoon kwam nooit meer terug)

 

Lees ook: Wat 'In de Maneschijn' écht betekent.

 

Triest he?

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Nieuwste blogs
Please reload

Volg Online opvoeden ook op Social Media
  • Facebook
  • Instagram
  • YouTube
Nieuwsbrief
Uitgelichte berichten

4 Voordelen van driftbuien

4 Sep 2019

1/10
Please reload

Over mij

Welkom op onlineopvoeden.nl!


Online opvoeden is een mamablog over het opvoeden en opgroeien van jonge kinderen vanuit de theorie én de praktijk.

 

Ik ben Femke: trotste moeder van Mees (sept '18), pedagoog en doula. Ik schrijf graag blogposts over de ontwikkeling en de opvoeding van kinderen, maar ook over leuke weetjes, activiteiten, baby- en kinderspullen én over mijn eigen zoektocht in het (natuurlijk) ouderschap. Tenslotte deel ik regelmatig tips en ervaringen van andere moeders op mijn blog.

 

Lees je gezellig mee?

  • Facebook
  • Instagram

© Copyright 2019 Online opvoeden. Alle rechten voorbehouden. / Culemborg / info@onlineopvoeden.nl / 0621932822 kvk nummer: 68597355